Historia Sanktuarium
Poznaj dzieje Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej
Powrót do korzeni
Sięgając do kart historii Polski zauważamy, że dawniej takie miasta jak Kraków, Lwów, Wilno, to wielkie ośrodki kultury, sztuki, nauki. Tam tworzyli wielcy Polacy. Z Krakowem związany jest np. Adam Chmielowski, którego obrazy wzbogaciły nasze malarstwo. Jako Brat Albert dał biednym i bezdomnym schronienie w przytulisku krakowskim. Jakże nie związać Marii Konopnickiej ze Lwowem, gdzie znajduje się jej grób na cmentarzu Łyczakowskim. To ona napisała słowa hymnu, które stają się porywającą patriotyczną pieśnią. W ten sposób uczyniła protest przeciwko antypolskiej, pruskiej polityce zmierzającej do pozbawienia „ziemi, mowy i wiary” w zaborze niemieckim. Pieśń powstała na początku XX wieku, kiedy Europa przygotowywała się po raz pierwszy do wojny narodów. Natomiast słowa wieszcza, Adama Mickiewicza, związane z Wilnem, a znane z inwokacji „Pana Tadeusza”: „Panno Święta, co Jasnej bronisz Częstochowy i w Ostrej świecisz Bramie” – przepełnione są tęsknotą za ojczystymi stronami, która ogarnęła wiele pokoleń Polaków. Zatem miłosierdzie, miłość i patriotyzm łączą Rodaków ze wszystkich stron Polski i świata.
Miłosierdzie mieszka w Wileńskiej Ostrej Bramie od stuleci w Cudownym Wizerunku Matki Bożej. W źródłach historycznych pierwsza wzmianka o Ostrej Bramie pochodzi z 1514 roku. Obecnie Ostra Brama dla większości jest miejscem świętym – sanktuarium Maryjnym. Jednakże kilka stuleci temu była to tylko jedna z dziewięciu bram miasta z basztą obronną i jako jedyna przetrwała do dziś. O funkcjach obronnych tej budowli świadczą strzelnice dobrze widoczne na zewnętrznej elewacji bramy. Główna fasada kaplicy ostrobramskiej pochodzi z późniejszego okresu. Początkowo brama ta nazywana była Miednicką, gdyż znajdowała się na szlaku prowadzącym do Miednik. Nazwa „Ostra” przyjęła się z racji usytuowania jej na południowym krańcu miasta, tworzących ostry klin.
W 1668 r. Karmelici uzyskali od władz miasta pozwolenie na stałą opiekę nad obrazem i zbudowanie kaplicy nad Ostrą Bramą. Już w 1972 r. do drewnianej kapliczki uroczyście przeniesiono cudowny obraz Matki Boskiej. Z tym wydarzeniem kojarzony jest pierwszy cud dokonany przez Matkę Bożą Ostrobramską: (…) dziecko, które wypadło z drugiego piętra na bruk, ofiarowane przez rodziców opiece Matki Najświętszej – nie poniosło żadnej szkody. Po pożarze wzniesiono murowaną kaplicę. Obecny wygląd w stylu późnego klasycyzmu nadany został kaplicy po rekonstrukcji w XX wieku.

Historia powstania Sanktuarium w Skarżysku-Kamiennej

Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej powstało dzięki pierwszemu Ordynariuszowi Diecezji Radomskiej ks. biskupowi Edwardowi Materskiemu, wilnianinowi z pochodzenia. Ksiądz Biskup w dzieciństwie chodził z rodzicami do Ostrej Bramy, modlił się przed wizerunkiem Matki Bożej. Ukochał Ją i „zabrał w sercu”, w swoje dalsze życie. Po II wojnie światowej, wiedząc, że na Litwie granice są zamknięte, kościoły zamieniane na muzea czy magazyny – bał się, by z Ostrą Bramą nie stało się podobnie. Bardzo pragnął, by Imię Matki Miłosierdzia było rozsławiane na zachód od Wilna.
Dlatego odpowiadając na prośby Polaków, którzy z przyczyn historycznych opuścili swoje ukochane ziemie, podjął decyzję budowy repliki Ostrej Bramy w Skarżysku-Kamiennej. Praca rozpoczęła się od pierwszej łopaty dnia 31 maja 1988 roku. W rok później jest już Ostra Brama. 22 października 1989 roku przybywa ks. Henryk kard. Gulbinowicz, także wilnianin, który dokonuje poświęcenia kaplicy i intronizacji obrazu Matki Miłosierdzia. Od tego czasu datujemy istnienie tego świętego miejsca, które było wznoszone „modlitwą, pracą i ofiarą” – jak stwierdził na rozpoczęcie budowy – Kustosz, Proboszcz ks. prał. Jerzy Karbownik.
Bazylika Mniejsza
25 października 2014 r. kościół sanktuaryjny został podniesiony do godności Bazyliki Mniejszej.
W prezbiterium świątyni umieszczony jest akt nadania tego tytułu. Bazylika ma szczególne znaczenie w wymiarze duchowym oraz jest symbolem łączności ze Stolicą Apostolską. Świadczy o tym dar z Bram Roku Świętego papieskich bazylik: św. Piotra, św. Jana, Matki Bożej Większej, św. Pawła.

Witraże w Bazylice
Witraż główny
Nad wejściem głównym duży witraż przedstawia dwa miejsca szczególnej czci Matki Bożej w Ostrej Bramie z Wilna i Jasnej Góry. Sanktuaria te okalają godła Polski począwszy od piastowskiego.
Polscy Święci
W nawach bocznych bazyliki witraże ukazują Polskich Świętych, będących chlubą naszego narodu:
- św. Wojciech
- św. Kazimierz
- św. Jan Kanty
- bł. Karolina Kózkówna
- bł. Jerzy Matulewicz
- bł. Władysław z Gielniowa
- św. Stanisław Biskup
- św. Jadwiga Królowa
- św. Brat Albert
- św. Maksymilian Kolbe
- św. Stanisław Kostka
- św. Jadwiga Śląska
Sceny z życia Matki Bożej
W górnych oknach świątyni umieszczone są witraże przedstawiające:
- Niepokalane Poczęcie
- Uczenie NMP
- Zwiastowanie
- Boże Narodzenie
- Odnalezienie w świątyni
- Ukoronowanie NMP
- Narodzenie NMP
- Oddanie do świątyni
- Nawiedzenie św. Elżbiety
- Ucieczka do Egiptu
- Kana Galilejska
Witraże twórcy Bolesława Szpechta wykonane w pracowni Zbigniewa Gustaba, są darem Polaków z Anglii, Kanady, Stanów Zjednoczonych i Polski.
Kaplica Miłosierdzia Bożego
Charyzmatem Sanktuarium jest kontemplacja Miłosierdzia. Tutaj w bazylice mniejszej jest modlitwa o miłosierdzie i czynne obdarowywanie miłosierdziem. W tym miejscu odkrywamy, że Bóg nie męczy się przebaczaniem, że nie ma takiej drogi, z której nie można by było do Boga wrócić.
W kaplicy Miłosierdzia Bożego przed wizerunkiem Jezusa Miłosiernego i wystawionym Najświętszym Sakramentem przybywający wierni proszą o miłosierdzie i dziękują za okazane.

Relikwie w Sanktuarium
Apostołowie Miłosierdzia:
- św. Jan Paweł II
- św. s. Faustyna
- bł. Michał Sopoćko
Inni święci:
- św. Rafał Kalinowski
- św. Joanna Beretta Molla
- św. Teresa od Dzieciątka Jezus
- bł. Stefan Wincenty Frelichowski
- bł. Jerzy Popiełuszko
- św. o. Szarbela
- św. Rafki
- św. Carlo Acutisa
- bł. kard. Stefana Wyszyńskiego
- bł. Karoliny Kózkówny
- bł. Rodziny Ulmów
W Sanktuarium można uzyskać pojednanie z Bogiem przez sakrament spowiedzi. Służy do tego specjalne, oszklone pomieszczenie z konfesjonałem.
Witraże twórcy Bolesława Szpechta wykonane w pracowni Zbigniewa Gustaba, są darem Polaków z Anglii, Kanady, Stanów Zjednoczonych i Polski.
W służbie Ojczyźnie i Narodowi – Historia i miłość Ojczyzny
W krużganku świątyni są miejsca Pamięci Narodowej:

• Witraż Patronki Świętokrzyskiej, Armii Krajowej – Matki Bolesnej z Wykusu
• Tablica poległych w czasie II wojny światowej mieszkańców Skarżyska
• Tablica poświęcona ofiarom katastrofy pod Smoleńskiem
• Tablica Ponarska oraz poświęcona żołnierzom broniącym granic Polski w 1939 roku
• Tablica upamiętniająca przymusową służbę alumnów – żołnierzy w latach 1955–1980 (odsłonięta 13.XI.2017 r.)
• Tablica poświęcona żołnierzom broniącym granic Polski w 1939 r.
W krużganku drogi krzyżowej:
• tablica, na której jest 700 nazwisk mieszkańców Skarżyska i okolic poległych w obronie naszej Ojczyzny w czasie II wojny światowej
Tablice w łuku ostrobramskim:
- 200. rocznica Konstytucji 3-Maja
- 80. rocznica powstania Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej
- 80. rocznica nadania praw miejskich Skarżysku-Kamiennej
- W hołdzie ofiarom cierpień na Sybirze, w łagrach i wszelkich miejscach kaźni
- 90. rocznica powstania Ruchu Harcerskiego w Skarżysku-Kamiennej
- 10. rocznica beatyfikacji ks. phm. Stefana Wincentego Frelichowskiego
Tablica koronacyjna:
„Niech Maryja będzie z wami przez dalsze lata i pokolenia, przybliżając Chrystusa i Jego Królestwo”
– Jan Paweł II (2 lipca 2005)
Witraże twórcy Bolesława Szpechta wykonane w pracowni Zbigniewa Gustaba, są darem Polaków z Anglii, Kanady, Stanów Zjednoczonych i Polski.
Droga Krzyżowa wokół Bazyliki

Wokół Sanktuarium Droga Krzyżowa, wykonana przez rzeźbiarza krakowskiego Jana Sieka. Można odprawić tu nabożeństwo korzystając z tekstu opracowanego specjalnie dla tego Sanktuarium przez śp. ks. inf. Jerzego Banaśkiewicza, pochodzącego ze Skarżyska-Kamiennej.
Na ścianie kościoła, od strony Drogi Krzyżowej, jak miejsce pochówku prochów dobrodziejów i czcicieli Matki Miłosierdzia. Przed łukiem ostrobramskim, na ścianie kościoła jest epitafium śp. ks. bp. Edwarda Materskiego. Umieszczono na nim szczególne słowa, wypowiedziane przez Biskupa 12 kwietnia 1981 roku w Radomiu, w dniu ingresu:
„Aby Chrystus był lepiej poznawany, aby Chrystus był coraz goręcej kochany, aby Chrystus był odważniej wyznawany…”
– ks. bp Edward Materski

