ul. Wileńska 33 26-110 Skarżysko-Kamienna

Kancelaria: pon-pt 9:00-10:00 i 16:00 - 17:30

Historia Sanktuarium

Poznaj dzieje Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej

Powrót do korzeni

Sięgając do kart historii Polski zauważamy, że dawniej takie miasta jak Kraków, Lwów, Wilno, to wielkie ośrodki kultury, sztuki, nauki. Tam tworzyli wielcy Polacy. Z Krakowem związany jest np. Adam Chmielowski, którego obrazy wzbogaciły nasze malarstwo. Jako Brat Albert  dał biednym i bezdomnym schronienie  w przytulisku krakowskim. Jakże nie związać Marii Konopnickiej ze Lwowem, gdzie znajduje się jej grób na cmentarzu Łyczakowskim. To ona napisała słowa hymnu, które stają się  porywającą patriotyczną pieśnią. W ten sposób uczyniła protest przeciwko antypolskiej, pruskiej polityce zmierzającej do pozbawienia „ziemi, mowy  i wiary” w zaborze niemieckim. Pieśń powstała na początku XX wieku, kiedy Europa przygotowywała się po raz pierwszy do wojny narodów.  Natomiast słowa wieszcza, Adama Mickiewicza, związane z Wilnem, a znane z inwokacji „Pana Tadeusza”: „Panno Święta, co Jasnej bronisz Częstochowy i w Ostrej świecisz Bramie” – przepełnione są tęsknotą za ojczystymi stronami, która ogarnęła wiele pokoleń Polaków. Zatem miłosierdzie, miłość i patriotyzm łączą Rodaków ze wszystkich stron Polski i świata.

Miłosierdzie mieszka w Wileńskiej Ostrej Bramie od stuleci w Cudownym Wizerunku Matki Bożej.  W źródłach historycznych pierwsza wzmianka o Ostrej Bramie pochodzi z 1514 roku. Obecnie Ostra Brama dla większości jest miejscem świętym – sanktuarium Maryjnym. Jednakże kilka stuleci temu była to tylko jedna z dziewięciu bram miasta z basztą obronną i jako jedyna przetrwała do dziś. O funkcjach obronnych tej budowli świadczą strzelnice dobrze widoczne na zewnętrznej elewacji bramy. Główna fasada kaplicy ostrobramskiej pochodzi z późniejszego okresu. Początkowo brama ta nazywana była Miednicką, gdyż znajdowała się na szlaku prowadzącym do Miednik. Nazwa „Ostra” przyjęła się z racji usytuowania jej na południowym krańcu miasta, tworzących ostry klin.

W 1668 r. Karmelici uzyskali od władz miasta pozwolenie na stałą opiekę nad obrazem i zbudowanie kaplicy  nad Ostrą Bramą.  Już w 1972 r. do  drewnianej kapliczki uroczyście przeniesiono cudowny obraz Matki Boskiej. Z tym wydarzeniem kojarzony jest pierwszy cud dokonany przez Matkę Bożą Ostrobramską: (…)  dziecko, które wypadło z drugiego piętra na bruk, ofiarowane przez rodziców opiece  Matki Najświętszej – nie poniosło żadnej szkody. Po pożarze wzniesiono murowaną kaplicę. Obecny wygląd w stylu późnego klasycyzmu nadany został kaplicy po rekonstrukcji w XX wieku.

Historia powstania Sanktuarium w Skarżysku-Kamiennej

Sanktuarium Matki Bożej Ostrobramskiej powstało dzięki pierwszemu Ordynariuszowi Diecezji Radomskiej ks. biskupowi Edwardowi Materskiemu, wilnianinowi  z pochodzenia. Ksiądz Biskup w dzieciństwie chodził z rodzicami do Ostrej Bramy,  modlił się przed wizerunkiem Matki Bożej.  Ukochał Ją  i „zabrał w sercu”,  w swoje dalsze życie. Po II wojnie światowej, wiedząc, że na Litwie  granice są zamknięte, kościoły zamieniane na muzea czy magazyny –  bał się, by z Ostrą Bramą nie stało się podobnie. Bardzo  pragnął, by Imię Matki Miłosierdzia było rozsławiane na zachód od Wilna.

Dlatego odpowiadając na prośby Polaków, którzy z przyczyn historycznych opuścili swoje ukochane ziemie, podjął decyzję budowy repliki Ostrej Bramy w Skarżysku-Kamiennej.  Praca rozpoczęła się od pierwszej łopaty dnia 31 maja 1988 roku. W rok później jest już Ostra Brama. 22 października 1989 roku przybywa ks. Henryk kard. Gulbinowicz, także wilnianin, który dokonuje poświęcenia kaplicy i intronizacji obrazu Matki Miłosierdzia. Od tego czasu datujemy istnienie tego świętego miejsca, które było wznoszone „modlitwą, pracą i ofiarą” –  jak stwierdził na rozpoczęcie budowy – Kustosz, Proboszcz  ks. prał.  Jerzy Karbownik.

Bazylika Mniejsza

25 października 2014 r. kościół sanktuaryjny został podniesiony do godności Bazyliki Mniejszej.

W prezbiterium świątyni umieszczony jest akt nadania tego tytułu. Bazylika ma szczególne znaczenie w wymiarze duchowym oraz jest symbolem łączności ze Stolicą Apostolską. Świadczy o tym dar z Bram Roku Świętego papieskich bazylik: św. Piotra, św. Jana, Matki Bożej Większej, św. Pawła.

Witraże w Bazylice

Witraż główny

Nad wejściem głównym duży witraż przedstawia dwa miejsca szczególnej czci Matki Bożej w Ostrej Bramie z Wilna i Jasnej Góry. Sanktuaria te okalają godła Polski począwszy od piastowskiego.

Polscy Święci

W nawach bocznych bazyliki witraże ukazują Polskich Świętych, będących chlubą naszego narodu:

  • św. Wojciech
  • św. Kazimierz
  • św. Jan Kanty
  • bł. Karolina Kózkówna
  • bł. Jerzy Matulewicz
  • bł. Władysław z Gielniowa
  • św. Stanisław Biskup
  • św. Jadwiga Królowa
  • św. Brat Albert
  • św. Maksymilian Kolbe
  • św. Stanisław Kostka
  • św. Jadwiga Śląska

Sceny z życia Matki Bożej

W górnych oknach świątyni umieszczone są witraże przedstawiające:

  • Niepokalane Poczęcie
  • Uczenie NMP
  • Zwiastowanie
  • Boże Narodzenie
  • Odnalezienie w świątyni
  • Ukoronowanie NMP
  • Narodzenie NMP
  • Oddanie do świątyni
  • Nawiedzenie św. Elżbiety
  • Ucieczka do Egiptu
  • Kana Galilejska

Witraże twórcy Bolesława Szpechta wykonane w pracowni Zbigniewa Gustaba, są darem Polaków z Anglii, Kanady, Stanów Zjednoczonych i Polski.

Kaplica Miłosierdzia Bożego

Charyzmatem Sanktuarium jest kontemplacja Miłosierdzia. Tutaj w bazylice mniejszej jest modlitwa o miłosierdzie i czynne obdarowywanie miłosierdziem. W tym miejscu odkrywamy, że Bóg nie męczy się przebaczaniem, że nie ma takiej drogi, z której nie można by było do Boga wrócić.

W kaplicy Miłosierdzia Bożego przed wizerunkiem Jezusa Miłosiernego i wystawionym Najświętszym Sakramentem przybywający wierni proszą o miłosierdzie i dziękują za okazane.

Relikwie w Sanktuarium

Apostołowie Miłosierdzia:

  • św. Jan Paweł II
  • św. s. Faustyna
  • bł. Michał Sopoćko

Inni święci:

  • św. Rafał Kalinowski
  • św. Joanna Beretta Molla
  • św. Teresa od Dzieciątka Jezus
  • bł. Stefan Wincenty Frelichowski
  • bł. Jerzy Popiełuszko
  • św. o. Szarbela
  • św. Rafki
  • św. Carlo Acutisa
  • bł. kard. Stefana Wyszyńskiego
  • bł. Karoliny Kózkówny
  • bł. Rodziny Ulmów

W Sanktuarium można uzyskać pojednanie z Bogiem przez sakrament spowiedzi. Służy do tego specjalne, oszklone pomieszczenie z konfesjonałem.

Witraże twórcy Bolesława Szpechta wykonane w pracowni Zbigniewa Gustaba, są darem Polaków z Anglii, Kanady, Stanów Zjednoczonych i Polski.

W służbie Ojczyźnie i Narodowi – Historia i miłość Ojczyzny

W krużganku świątyni są miejsca Pamięci Narodowej:

• Witraż Patronki Świętokrzyskiej, Armii Krajowej – Matki Bolesnej z Wykusu

• Tablica poległych w czasie II wojny światowej mieszkańców Skarżyska

• Płaskorzeźba Matki Bożej Katyńskiej – zwaną Golgotą Wschodu z urną w formie łuski z ziemią z grobów 11 Skarżyszczan poległych w Katyniu w 1940 r.

• Tablica poświęcona ofiarom katastrofy pod Smoleńskiem

• Tablica Ponarska oraz poświęcona żołnierzom broniącym granic Polski w 1939 roku

• Tablica upamiętniająca przymusową służbę alumnów – żołnierzy w latach 1955–1980 (odsłonięta 13.XI.2017 r.)

• Tablica poświęcona żołnierzom broniącym granic Polski w 1939 r.

W krużganku drogi krzyżowej:

• tablica, na której jest 700 nazwisk mieszkańców Skarżyska i okolic poległych w obronie naszej Ojczyzny w czasie II wojny światowej

Tablice w łuku ostrobramskim:

  • 200. rocznica Konstytucji 3-Maja
  • 80. rocznica powstania Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej
  • 80. rocznica nadania praw miejskich Skarżysku-Kamiennej
  • W hołdzie ofiarom cierpień na Sybirze, w łagrach i wszelkich miejscach kaźni
  • 90. rocznica powstania Ruchu Harcerskiego w Skarżysku-Kamiennej
  • 10. rocznica beatyfikacji ks. phm. Stefana Wincentego Frelichowskiego

Tablica koronacyjna:

„Niech Maryja będzie z wami przez dalsze lata i pokolenia, przybliżając Chrystusa i Jego Królestwo”

– Jan Paweł II (2 lipca 2005)

Witraże twórcy Bolesława Szpechta wykonane w pracowni Zbigniewa Gustaba, są darem Polaków z Anglii, Kanady, Stanów Zjednoczonych i Polski.

Droga Krzyżowa wokół Bazyliki

Wokół Sanktuarium Droga Krzyżowa, wykonana przez rzeźbiarza krakowskiego Jana Sieka. Można odprawić tu nabożeństwo korzystając z tekstu opracowanego specjalnie dla tego Sanktuarium przez śp. ks. inf. Jerzego Banaśkiewicza, pochodzącego ze Skarżyska-Kamiennej.

Na ścianie kościoła, od strony Drogi Krzyżowej, jak miejsce pochówku prochów dobrodziejów i czcicieli Matki Miłosierdzia. Przed łukiem ostrobramskim, na ścianie kościoła jest epitafium śp. ks. bp. Edwarda Materskiego. Umieszczono na nim szczególne słowa, wypowiedziane przez Biskupa 12 kwietnia 1981 roku w Radomiu, w dniu ingresu:

„Aby Chrystus był lepiej poznawany, aby Chrystus był coraz goręcej kochany, aby Chrystus był odważniej wyznawany…”

– ks. bp Edward Materski